www.iranianmovies.org
GABBEH (KİLİM)
Bir Muhsin Mahmelbaf filmi
Oyuncular:
Abbas Seyyahi, Şakayik Cudat
Hüseyin Muarremi, Refi Muharremi
Pervane Kalenderi
Çeviren: JaguaR @2005
Bütün gece inledin, ayağının ağrıdığını söyledin.
Uyuyamadın bir türlü.
Bırak gabbeh'i (kilimi) ben yıkayım.
Bırak ben yapayım. Ayakkabılarımı giydim.
Ayakkabıları ver bana.
Hayır, gerek yok.
Ben yaparım. Sen yemeği hazırla. Kilimi ben yıkarım.
Bırak ben yapayım.
Hayır, senin ayağın acıyor.
Ayakkabıları ver bana.
Hayır, sana vermeyeceğim.
Sen yemekle ilgilen. Ben kilim ile ilgilenirim.
Ben kadın mıyım ki yemek yapayım!
Yıkamama izin verecek misin vermeyecek misin?
Sevgilim, güzel sevgilim,
eğer sen yıkamazsan, kim yıkar?
Kıymetli gabbehim, güzel gabbehim,
ne kadar güzelsin!
Neden mavisin sen?
Bu kızı götüren atlı da kim?
Söyle bana seni kim dokudu.
Maşallah. Ay'ın on dördü gibisin!
Adın nedir?
Gabbeh (kilim)
Su çok berrak.
Beni yıkar mısın?
Elbette seni yıkamak isteriz.
Genç omuzlarından destek alabilir miyim?
Yaşlandım, gücüm kalmadı.
Elbette.
Tanıdık geliyorsun. Babanın adı ne?
Onun adı Dokuma...
Yün Dokuma. İşte orada.
İşte babam.
Biz Kaşkaylıyız.
Aynı yerde asla uzun süre kalmayız.
Ama eğer kalırsak, babam bizi gitmeye zorlar.
Bir gün bir atlıya aşık oldum.
Alışılmadık bir sesi vardı, hayal gibiydi.
Beni alıp götürmek için bir gölge gibi bizim oymağı takip etti.
Eğer genç olsaydım, sana evlenme teklif ederdim.
Sanıyorum baban...
iyi kalpli birisi.
Görünüş aldatıcı olabilir. Kötü huylu biridir.
Babandan konuştuk. Ya annen?
O iyi kalpli ve dürüst müdür?
Hayır, aile içinde denir ki, babamın kötü huylu olması...
annemin çirkinliği yüzündendir.
İşte orada.
Annemin adı Sekine.
Ben en büyük kızıyım.
Bana ayakkabıları ver ki kilimi yıkayabileyim.
Ayakların ağrıyor. Eğer ıslatırsan daha kötü olurlar.
Ben yıkarım.
Bak ne kadar güzelsin.
Sevgilim.
Seni görür görmez, beni unutuyor.
Gabbeh hanım, o kıskanç biri.
Minik kızım, sen güzel bir insansın,
Yok mu senin bir talibin?
Gençken...
sen benim talibimdin.
Ne kadar da aptalmışım!
Bak nasıl da kalbimi kırıyor!
Senin bir talibin yok mu??
Sesi neden bir kurdun ulumasına benziyor?
Bu ikimizin arasındada gizli bir haberleşme şekli.
Diyor ki: "Buna katlananam. Neden gelmiyorsun?"
Onu seviyor musun?
Neden onunla kaçmıyorsun?
Babam yüzünden. Beni öldürür.
Öyle bir şey yapsaydı, özgürlüğüme kavuşurdum.
Çağırıyor. Gitmeli miyim?
Gitme yoksa baban seni öldürür.
Önce babanla konuş.
Büyükannenin hastalığından.
Amcam döndüğünde, onu doktora götürecek.
Babam dedi ki; amcam şehirden döndüğünde evlenebilirmişim.
Ama talibim gittikçe sabırsızlanıyor.
- Bir kere beş? - Beş.
- İki kere beş? - On.
- Üç kere beş? - On beş.
- Dört kere beş? - Yirmi.
- Beş kere beş? - Yirmi beş.
Oturun.
Kalkın.
Ben de oturayım.
- Adın ne? - Muhsin Cihanpur.
- Ya sen? - Tamine Cihanpur.
Nasıl bir okul burası?
- Gezgin. - Farsça nerede konuşulur?
İran'da.
Güzel, güzel, öğretmensiz bir sınıf...
Haydi olabildiğinçe çok çalışalım.
Şimdi benden sonra tekrarlayın:
"R-E-N-K"
Nasıl okunur?
Renk.
Aferin.
Şimdi söyleyin bakalım...
bu hangi renk?
Kırmızı.
Gelinciğin kırmızısı.
Şimdi söyleyin bakalım bu hangi renk?
Sarı.
Buğday tarlasının sarısı.
Ya bu?
Mavi.
Allah'ın gökyüzünün mavisi.
Ya bu?
Mavi.
Denizlerin parlayan mavisi.
Ya bu?
Sarı.
Dünyayı aydınlatan güneşin sarısı.
Güneşin sarısı ile,
suyun mavisi, birlikte ne olur.
Yeşil.
Saf yeşil.
Sarı ve kırmızı Güneşte bir arada.
Bahar geldi, ama amcam hâlâ gelmedi.
Babam, amcamın dönmesini ve...
büyükannemi şehire götürmesini bekliyor.
Çok hastaydı, ama ölmek istemedi.
Önce amcamı görmek istedi,
ama o çok geldi.
Babam...
Büyükannemi bereketli bir mezarlığa gömdü.
Hey sen!
- Selam Sakine. Nasılsın? - Selam beyefendi.
Beni tanımadın mı?
- Hayır. - Beni tanıyamadın mı?
Ya şimdi?
Sen kocamın kardeşisin.
Güzel.
Neden karını da getirmedin?
Hâlâ gencim. Kim benimle evlenir?
Selam Ziynet. Nasılsın?
Kafamda şapkam olmadan beni tanıdın!
Gabbeh hanım, amcanız burada.
Düğün günü yaklaştı.
Nasılsın Sakine?
Çocukların nasıl? Kaç tane çocuğun var?
Yedi. Haydi çocuklar. Amcanız burada.
Ziynet, iyi misin?
- Selam. - Selam amca.
Maşallah, maşaallah!
Amcana söyle senin için güzel bir şey söylesin.
Amcam mı? Beni hatırlamadı bile.
Ne annemin ne de babamın tarafından...
benim amcam olduğunu bilmiyor bile!
Bu senin çocuğun mu?
O kadar uzun zamandır yoksun ki artık onları tanımıyorsun.
Benimle dalga geçiyorsun. Sana göstereceğim.
Ziynet, git oraya.
Sakine, sen de diğer tarafa.
Süreyya, annenin yanına git.
Fatma, git oraya.
Rıza, sen de oraya git. Ziynet ile git.
Kardeşime benziyorsun.
- Doğru bildim mi? - Hayır!
Pekala, nerede hata yaptım?
Amcam hepimizi ağacın altına getirdi.
Bu ağaç ailemizin simgesidir.
Her yeni doğumla birlikte yeni bir dal fışkırır.
İçimizden biri ölünce,
bir dal kesilir.
Büyükannem her çocuğu
ağacın dallarından tanırdı.
Gördün mü? Amcam beni çağırmadı.
Gabbeh'in nerede olduğunu sormadı.
Yalnızca annesi için geri geldi.
Annem nerede? Narenç nerede?
Anne!
Anne! Narenç!
Abbas'ın geri döndü.
Neredesin anne?
Çok geç. Koruyucu meleğin göçtü gitti.
Düğünün için kilimini bitirmek ve
şehire, sana göndermek istedi.
Evlenme zamanı geldi.
Vah vah, benimki değil. Amcamın.
Babam dedi ki: "Amcan hâlâ evlenmedi.
"Önce onun sırası, sonra da senin."
Mübarek olsun.
Amca, lütfen evlen.
Buğday tarlasının sarısı.
Çocuklar, bu ses neydi?
Bir serçe.
Orada ne duyuyorsunuz?
Bir serçe.
İhtiyar, bırak uçsun. Amcam çabucak evlensin böylece.
Serçe mi?
Öten kuş.
Bir serçe.
Sarıya şükran olsun,
serçe oldu bir kanarya.
Orada başka var mı?
Amcam karısıyla bir çeşmede karşılacağını hayal etti.
Kanarya gibi ötebilen bir kız.
Babam amcam için her aileden...
bir eş bakındı.
Kızların hepsi hoştu,
ama hiç biri kanarya gibi ötemiyordu.
Amcam çeşme başında bir eş bulurum dedi.
Amcam çeşmeyi rüyasında görmüş.
Oymağımız her çeşmede mola verdi.
Ama kanarya gibi öten bir kızla...
hiç karşılaşmadık.
Çeşme nerede?
Suyun sesini duyduğun yerde.
Selam.
Adın nedir?
Aladad'ın kızıyım.
Su arıyordum,
ama şarkı sesi duydum. Ne kadar güzel bir şiir.
- Daha önce hiç duymamıştım. - Dün gece yazdım.
- İlk duyan sensin. - Ne zaman? Dün gece mi?
Evet.
- Yani sen yazdın? - Elbette.
Bulaşıklara yardım edeyim.
Sen şair misin?
Hayır, ben Aladad'ın kızıyım.
Bu şiiri daha önce hiç duymadım. Tekrar okusana.
Maşallah. Ama bana Farsçasını da söyle.
Çeşmenin başı benim İçinin taşı benim
Yar geldi buradan geçti,
Elinin kuşu benim.
Sen mi yazdın?
Evet.
Aferin.
Kimin için yazdın? Sevdiğin için mi?
Hayır, kendime yazdım. Aşığım yok.
Evli değil misin?
Hayır.
Neden ki?
Şey...
Zaman hızlı geçiyor. Kaç yaşındasın?
- Şehirden mi geldin? - Evet.
Eğer talibin varsa evlenecek misin?
Bekleyip göreceğim kaderimin bana ne yol çizdiğini.
Belki de benim...
Ne kadar cesur!
Bu yaşında... Yaşlı bir aptal kadar aptalı yoktur!
Onun kalbini çaldı.
Sessiz olun. Çarçabuk evlensinler.
Eğer bana sinirlenirsin, ne yaparsın?
Bulur buluşturur,
şiir ezberlerim.
Nasıl yani?
Susayan ben, sen de halis bir su.
Susayan benim, halis su olan sen.
Bitik olan benim, enerjik olan sen.
Yorgun, yaşlı ve solmuş olan benim,
Genç ve gonca olan sen.
Susayan benim, halis su olan sen.
Bitik olan benim, enerjik olan sen.
Evet...
Evet.
Bu ne demek?
Şiirini beğendim. Seninle evleneceğim.
Neredeydin? Çocuk susadı.
Affedersin. Doldur.
Bu genç bayana yardım edeceğim.
Sabırlı ol.
Su kabı dolana dek.
Çok uzun sürüyor.
Hayır, sen yeterince sabırlı değilsin.
Bir kere aşık olmuştum. Kıvranmanı anlıyorum. Bırak yardım edeyim.
Aladad'ın kızına evlenme teklif ettim.
Kutlamak için şeker getirdim.
Yün toplamalıyım,
yoksa amcamın düğünü ertelenir.
Aladad'ın kızı, bu kilimi sen mi dokudun?
Tabii ki. Başka kim dokur ki?
Bu atlı neden orada?
Atlı adam gelini götürmeye geldi.
Evet, ama damat yaşlı değilse.
Genç çiftler için sorun değil.
Saçımın kırlaştığını görünce...
eski çağların çağrısını duydum.
Düğüne gel. Herkes beklemekten yoruldu.
Geliyorum. Beni düğün yaptığıma pişman edecek bir şey yapma sakın.
Bakmak görmek değildir
Her beşiğin ardında bir mezar,
Her sevincin ardında bir hüzün saklıdır.
Neden böyle söyledin? Bana kızgın mısın?
Hayır.
Gayet mutlu ve memnunum.
Ama... Elli beş yıl geldi geçti.
Vah vah! Çok hızlı geçti...
Üzülme.
Vücudum yaşlansa da,
saçım kırlaşsa da, kalbim tutkuyla ve ...
umutla dolu.
Vücudum soğuk, sessiz bir zindan gibi.
Ama kalbim mutlu bir çocuk gibi.
Amcamın düğünü için kilim dokundu.
Oymağımız amcam ve karısını...
balayını geçirsinler diye nehrin kenarına bıraktı.
Neden ağlıyorsun Gabbeh hanım?
Ama ben hâlâ beklemek zorundayım.
Babam dedi ki annem çocuk doğurduktan sonra evlenebilirmişim.
Ondan sonra ben evlenebilirmişim.
Ama baban amcanın nikahından sonra evlenebilirsin demişti.
Artık doğumdan sonra diyor.
Ne zaman doğum yapacak?
Kamptan ayrıldığımızda,
biraz ilerlediğimizde, biraz çalıştığımızda,
nehri geçtiğimizde.
Kadınlar şişirmek için su kaplarına üflediler.
Erkekler bunları sallara bağladı,
ve çocuklar da hayvanları sallara yüklediler.
böylece su onları alıp götürmedi.
Koyun sürümüz vardı.
Annem diğerlerinden daha fazla çalışıyordu,
ama hâlâ doğum sinyali yoktu.
Bir tatlısu nehri,
iki de tuzlusu nehri geçtik
ama annem hâlâ doğum doğurmamıştı.
Amca!
Tavuk yumurtladı!
Zamanı geldi!
Amca, herkesi durdur.
Durdur dedim!
Ben bir yabancıyım.
Bu adam neden duruyor? Çekip gitmeli.
Hayat renktir!
Aşk renktir!
Erkek renktir!
Kadın renktir!
Aşk renktir!
Çocuk renktir!
Aşk acıdır!
Bana hiç çocuk vermedin.
Çocuğum olsun isterdim.
Ne kadar güzel!
İyilikle ayrılıyorum.
Umurumda değil!
Yaşlı kadın gitti.
Onunla kaçmamı ister misin?
Babam bizi öldürür.
Yalan söylüyorsun.
Allah yalancıları affetmez.
Bana doğruyu söyle.
Yalan söyleme.
Beni sevmiyorsun. Yalan söylüyorsun.
Yalan söylemiyorum. Seni seviyorum.
Doğru değil.
Yalan söylediğini biliyorum.
İşte yavru. Şikayet etmeyi kes!
Yalan söylediğine eminim.
Baban görmez.
Ne kadar güzel bir bebek.
Hiç süt içti mi?
Hayır.
İçmedi mi?
Git biraz süt getir.
Git ve annesine süt getir.
Acıkmış.
Ona annesinin sütünü ver.
Sakine, bebek acıkmış.
Hayat renktir!
Ölüm...
Daha iyi hissetmek için...
kilimi yıkamak istediğini istedin. Peki niye ağlıyorsun?
Çünkü hâlâ beklemek zorundayım.
Babam ve amcam burada değiller.
Annem de yok.
Görümcemi şehirdeki doktora göstermek için götürdüler.
Ben de çocuklara ve hayvanlara bakıyorum.
Koyunlardan biri üşütmüş.
Kız kardeşim Şule de ortalıkta yok.
Kaçma.
Dikkat et, düşeceksin!
Anne! Amca! Düşeceğim...
Amca!
Baba!
Şule!
Benim hatam.
Neden durdun? Devam et!
Neden durdun? Devam et, kımılda!
Diğer tarafa git.
Gündüzleyin kızlar, gece de erkekler beni göz hapsinde tuttu.
Hiç kaçma şansım yoktu.
Büyükannem kilimi bitirdiği gün,
amcam kaçmam gerektiğini söyledi.
Bana babamı başka bir tarafa götüreceğini söyledi,
böylece beni kaçarken göremezmiş.
Oh anne, kilimin bitmiş.
Üzerinde uyumak ve bir daha kalkmamak isterdim.
Bu kaçmam için bir şanstı ama cesaret edemedim.
Neden gelmiyorsun? Söyle bana neden?
Neden beni incitiyorsun?
Neden birlikte kaçmıyoruz?
Haydi. Bana acı çektirme.
Baban burada değil.
Kalbimi kırdın.
Kafayı yedirdin bana.
Neden beni dinlemiyorsun?
Beni sinirlendirmeyi bırak!
Senin yüzünden,
acı çeken bir ruh gibiyim.
Neden beni dinlemiyorsun?
Beni sevmiyor musun?
Beni sevmiyorsun!
Beni sevmiyorsun.
Sana elma getirdim.
Neden yemiyorsun?
Beni sevmiyorsun.
Onları öldürdü!
Gabbeh hanım,
yarın kilimi yıkamama yardım eder misin?
Yapamam. Ayağım ağrıyor.
Gabbeh hanım,
bana ne istersen yap, ama kalbimi kırma.
Yaşlı kadın gitti. Yalan söyleme.
Haydi gel birlikte gidelim. Kaç kere sana yalvarmalıyım?
Beni sevmiyorsun.
Sen bir yalancısın...
Beni sevmiyorsun. Bana doğruyu söyle.
Babam bizi gerçekten öldürmedi.
Bu sadece bir söylentiydi. Sadece dedi ki,
kız kardeşlerim kaçmamışlar,
ve asla kurdun çağrısına yanıt vermemişler.
İşte bu yüzden, kırk yıldan beri,
hiç kimse kanaryanın sesini çeşmenin yakınında duymamış.
www.iranianmovies.org